Sözleşme Çevirisi: belgeye özgü kapsam ve çalışma yaklaşımı
Sözleşme çevirisinin amacı yalnızca maddelerin okunabilir bir başka dilde sunulması değildir. Taraf tanımları, süreler, bildirim yükümlülükleri, tazminat koşulları, yetkili hukuk ve fesih gerekçeleri arasındaki bağlantı da doğru aktarılmalıdır. Uluslararası bir ticari sözleşme için hazırlanacak metnin kullanım amacı ve hukuki inceleme süreci teklif aşamasında netleştirilir.
Örneğin “shall”, “may” ve “must” her zaman aynı yükümlülüğü yaratmaz. “Best efforts”, “reasonable endeavours”, “indemnity” ve “liquidated damages” gibi kavramların hedef dildeki karşılığı sözleşmenin uygulanacağı hukuk düzeninden bağımsız düşünülemez. LingoTurk çeviri hizmeti hukuki görüş veya sözleşme taslağı hakkında danışmanlık yerine geçmez; belgenin kullanım amacının bildirilmesi çeviri kararlarını iyileştirir.
Sözleşme Çevirisi hizmetinde hangi ayrıntılar önemlidir?
Ticari çerçeve ve hizmet sözleşmeleri
Dağıtım, lisans, tedarik, satın alma, SaaS ve danışmanlık anlaşmalarında taraf isimleri, tanımlar, ödeme ve teslim koşulları birbirini tamamlayan bir bütün olarak incelenir. Metindeki bir terimin ileride geçen başka maddede aynı kapsamı taşıyıp taşımadığı özellikle önemlidir.
İstihdam ve gizlilik belgeleri
İş sözleşmeleri, gizlilik anlaşmaları ve veri işleme eklerinde görev, süre, rekabet, veri kategorileri ve istisnalar gibi hükümler bağlama göre ele alınır. Kişi ve şirket bilgileri belge düzeninde korunur; gizlilik gereksinimleri teklif aşamasında konuşulur.
Uyuşmazlık ve sorumluluk hükümleri
Uygulanacak hukuk, tahkim, yetki, mücbir sebep, tazminat sınırı ve garanti maddeleri günlük dildeki karşılıklarıyla gelişi güzel sadeleştirilmez. Anlamı etkileyen belirsizlikler proje sorumlusuna işaretlenerek teyit istenebilir.
Ekler, sürümler ve iki dilli karşılaştırma
Sözleşme ekleri, revizyon işaretleri, madde numaraları ve çapraz atıflar farklı dosyalarda olabilir. Tüm paket görülmeden verilen kapsam eksik kalabilir. İki dilli tablo veya paralel sütun düzeni gerekiyorsa baştan planlanır.
Belge türü ve kalite kontrol matrisi
Belgelerin konusu kadar kaynak biçimi ve kullanılacağı yer de önemlidir. Aşağıdaki tablo, inceleme sırasında gündeme gelebilecek başlıca riskleri açıklar.
| Belge / doküman | Temel içerik | Önemli kontrol |
|---|---|---|
| Tedarik sözleşmesi | Incoterms atıfları, teslim şartları ve teknik ekler | Ana sözleşme ile eki arasında terim eşleştirmesi |
| Hizmet ve danışmanlık | SLA, performans ölçütü, sorumluluk | Yükümlülük fiilleri ve istisna şartları |
| Gizlilik/NDA | Gizli bilgi tanımı, paylaşım ve saklama | Tanımlar ile süre hükümlerinin tutarlılığı |
| İş sözleşmesi | Unvan, yan haklar, sona erme, veri | Yerel mevzuat kavramlarının bağlama uygunluğu |
| Lisans ve yazılım | Kullanım kapsamı, IP, alt lisans, garanti | Tanımlar, ek referansları ve kısıtlar |
Sözleşme Çevirisi için terim ve bağlam rehberi
Bu küçük rehber yeminli belge, finansal veri veya teknik dokümanlar gibi alanlarda tek başına sözlük karşılığıyla karar verilmemesi gerektiğini gösterir. Her terimin gerçek metindeki işlevi ve hedef okuyucusu önemlidir.
| Terim / kavram | Çeviri ve kontrol notu |
|---|---|
| Indemnity | Sözleşmenin hukukuna ve bağlamına göre tazmin yükümlülüğü ile benzer düzenlemelerden ayrılır. |
| Governing law | Uygulanacak hukuk hükmü; mahkeme yetkisi veya tahkim şartıyla karıştırılmamalıdır. |
| Representations and warranties | Beyanlar ve garantiler sözleşme kapsamında farklı sonuçlar yaratabilir. |
| Material breach | Esaslı ihlal ifadesi; hangi ihlallerin buna girdiği metindeki tanımlara bağlıdır. |
| Force majeure | Mücbir sebep kapsamı, bildirim süreleri ve istisnalar birlikte okunur. |
| Entire agreement | Sözleşmenin bütünlüğü hükmü; önceki mutabakatlara ilişkin ifadeler korunur. |
İş akışı: tekliften teslime
Belgenin hedef okuyucusu, amacı, dil çifti ve kabul koşulları netleştirilir.
İlgili ekler, revizyonlar, tablolar ve varsa kurum terminolojisi incelenir.
Metne uygun alan bilgisi ve bağımsız kontrol gereksinimi belirlenir.
Hedef dosya biçimi ve kapsam teyit edilerek teslim süreci tamamlanır.
Ücret veya teslim süresi otomatik hesaplanmaz. Hacim, uzmanlık, kaynak dosyanın düzenlenebilirliği ve varsa özel onay gereksinimleri değerlendirildikten sonra teklif sunulur.
Sözleşme çevirisinde gerçek bir inceleme örneği
Örneğin bir dağıtım anlaşmasının ana metninde “Products” tanımı yapıldıysa, aynı kavramın fiyat listesinde, garanti ekinde ve fesih bölümünde de aynı mal grubunu işaretlemesi gerekir. Farklı dosyalarda sıklıkla ortaya çıkan kaymalar ancak ana sözleşme ve eklerin birlikte okunmasıyla yakalanabilir.
Proje boyunca uygulayabileceğimiz kontroller
- Başlangıçta sorulacak: Sözleşmenin hangi ülkede kullanılacağı, hedef okuyucu, istenen onay biçimi, çevrilecek sürüm ve ek listesi.
- Tanımların izlenmesi: Tüm büyük harfle tanımlanmış terimler, taraf adları, roller ve kısaltmalar bir terim çizelgesinde eşleştirilir.
- Hukuki anlamın korunması: Sorumluluk sınırlaması, cayma, fesih, süre, tahkim ve uygulanacak hukuk koşullarının kapsamı genişletilmez veya daraltılmaz.
- Teslim öncesi: Madde numarası, ek referansı, dipnot, tutar, para birimi ve süreler kaynakla karşılaştırılır.
- Revizyon yönetimi: Farklı tarihli taslaklar veya kırmızı çizgili Word sürümleri için hangi metnin geçerli olduğu yazılı olarak belirlenir.
Hukuki anlaşmaların tercümesinde sık karşılaşılan sorun, “term” sözcüğünü her cümlede aynı şekilde kullanmaktır: sözleşmenin süresini, ayrı bir tanımı veya bir koşulu ifade edebilir. Bir başka sorun, farklı hukuk düzenlerindeki sözde eşdeğer kavramların birebir aynı hukuki sonucu verdiğini varsaymaktır. Bu belirsizlikler metnin kullanım yeriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sözleşme Çevirisi hakkında sık sorulan sorular
Sözleşmedeki “shall” her zaman “-ecektir” diye mi çevrilir?
Hayır. Bağlama göre yükümlülük, kesin gelecek zaman veya koşul anlatabilir. Terminoloji ve cümlenin hukuki işlevi incelenir; bütün sözleşmede aynı mantık sürdürülür.
Sözleşmenin iki dilli sütun düzenini koruyabilir misiniz?
Dosyanın düzenlenebilirlik düzeyine bağlıdır. Word tablolarında paralel metin hazırlanabilir; taranmış PDF dosyaları için dizgi veya biçimlendirme çalışması gerekebilir.
İmzalı sözleşmenin tercümesi de yapılabilir mi?
Evet. İmza, kaşe ve ek alanları metinde görünür biçimde temsil edilebilir. Belgenin sunulacağı makam yeminli çeviri veya ayrı onay talep ediyorsa kapsam önceden teyit edilmelidir.
Hukuki çeviri avukat incelemesi yerine geçer mi?
Hayır. Çeviri, kaynaktaki içeriği hedef dile aktarır; metnin hukuki geçerliliğinin veya sözleşme risklerinin değerlendirilmesi hukuk danışmanlığı konusudur.
Sözleşmenin yalnızca belirli maddeleri çevrilebilir mi?
Mümkün olabilir; ancak seçilen maddelerin tanımlara ve eklerine bağımlılığı kontrol edilmelidir. Eksik bağlam, anlamı etkileyebileceği için ilgili sayfaların da paylaşılması yararlıdır.
Revizyonlu Word dosyası gönderebilir miyiz?
Evet. “Değişiklikleri izle” kayıtları, silinmiş ifadeler ve alternatif taslaklar üzerinde hangi sürümün çevrileceği kesinleştirilmelidir.
Sözleşme fiyatını ne belirler?
Kaynak/hedef dil, hacim, hukuk alanı, dosya biçimi, önceki terminoloji referansları, eşzamanlı sürümler ve teslim beklentisi değerlendirilir. Dosyayı görmeden kesin ücret verilmez.
İlgili tercüme hizmetleri
Belgenizin kapsamını birlikte netleştirelim.
Kaynak/hedef dil, belge türü ve teslim beklentinizi paylaşın. Dosyayı WhatsApp veya e-posta görüşmesinde iletebilirsiniz.