Teknik Tercüme: kapsam, belge türleri ve doğru planlama
Teknik tercüme; makine bileşenleri, proses aşamaları ve emniyet uyarıları arasındaki ilişkiyi bozmadan bilgi aktarma işidir. Bir kullanım kılavuzunun çevrilmesinde yalnızca terim karşılığı değil, cihazın çalışma mantığı ve okuyucunun yapacağı işlem de belirleyicidir.
Özellikle operasyon, bakım ve montaj dokümanları için “torque”, “clearance” veya “commissioning” gibi ifadelerin proje bağlamından koparılmaması gerekir. Aynı sözcüğün farklı endüstrilerde farklı bir Türkçe karşılığı bulunabilir.
Bu hizmette özellikle nelere dikkat ediyoruz?
Makine ve imalat dokümanları
Ürün teknik özellikleri, bakım planları, montaj talimatları, yedek parça katalogları ve üretim hatlarının kontrol yönergelerinde parça adları ve adım sırası birlikte gözden geçirilir.
Enerji ve proses mühendisliği
Proses akış şemaları, pompa ve vana listeleri, basınç/sıcaklık birimleri, saha ekipmanı etiketleri ve devreye alma protokollerinde teknik bağlam özellikle önem taşır.
Otomasyon ve kontrol sistemleri
HMI/SCADA ekran metinleri, alarm açıklamaları, PLC etiketleri ve arayüzlerde karakter sınırı, yer tutucu ve uyarı cümlesi gibi yazılım koşulları kontrol edilir.
Teknik kalite ölçütleri
Sürüm ve revizyon numaraları, çizim referansları, güvenlik sembolleri, toleranslar ve tablo hiyerarşisi kaynağa göre karşılaştırılır. Terminoloji tercihleri mümkünse müşteri onayıyla sabitlenir.
Belge türüne göre kontrol noktaları
Bu tablo, tüm projelere aynı kontrolü uygulamak yerine dokümanın yapısına göre kapsam belirlemek için hazırlanmıştır.
| Belge / çalışma | Öne çıkan alanlar | Kontrol yaklaşımı |
|---|---|---|
| Montaj kılavuzu | Parça numarası, sıralı işlem ve yön ifadeleri | Parça adları tutarlı mı? |
| Bakım ve servis | Arıza kodu, bakım aralığı, güvenlik uyarısı | Uyarı seviyesi doğru aktarılıyor mu? |
| Teknik şartname | Performans sınırı, test yöntemi, standart atfı | Birimler ve koşullar korunuyor mu? |
| Proses / P&ID | Ekipman kodu, vana, akış, saha etiketi | Çizim kodları değişmeden kalıyor mu? |
| HMI / yazılım | Ekran etiketi, durum ve alarm mesajı | Değişkenler ve karakter sınırı korunuyor mu? |
Tekliften teslimata açık bir çalışma akışı
Belgenin kullanım amacını, dil çiftini ve teslim beklentisini paylaşın.
Düzenlenebilirlik, terimler, kritik noktalar ve hacim incelensin.
Çeviri, terminoloji ve belge biçimi için iş akışı netleştirilsin.
İstenen formatta teslim; varsa terim ve biçim geri bildirimleri değerlendirilsin.
Ücret ve teslim süresi bu sayfada otomatik hesaplanmaz. Belgeyi değerlendirdikten sonra kapsam, onay gereklilikleri ve olası ek dizgi işleri açıklanır.
Terminoloji ve emniyet ayrımının pratik örneği
Bir ısı eşanjörü bakım kılavuzunda “isolate”, “depressurize” ve “drain” peş peşe kullanılıyorsa bunlar birbirinden farklı operasyonel eylemlerdir. İfadeler yalnızca akıcı Türkçe yazılmak için birleştirilirse kullanıcının takip ettiği prosedür belirsizleşebilir. Aynı metindeki basınç, sıcaklık ve tork değerleri çevirinin değil teknik verinin parçasıdır; korunmalıdır.
Terminoloji sürecinde kaynak belgelerin versiyonunu sabitlemek, onaylı parça adı listesi oluşturmak ve yeniden kullanılan ifadeleri kontrol etmek gerekir. Bir çizimde “seal” sızdırmazlık elemanını ifade ederken başka bir belgede mühürleme fiilini ifade edebilir. Bu fark sözlük eşleşmesine değil cümlenin teknik işlevine bakılarak çözülür.
Bu alanda karşılaşılan terim ve kontrol örnekleri
| İfade / kavram | Çeviri veya kontrol notu |
|---|---|
| Commissioning | Devreye alma; kurulumdan sonra işlev testleriyle ilişkili |
| Clearance | Boşluk veya açıklık; mekanik tolerans bağlamında |
| Torque | Tork; değeri, birimi ve uygulama koşulu korunur |
| Fail-safe | Arızada güvenli duruma geçme; sistem tasarımına bağlı |
| Interlock | Kilitleme/karşılıklı emniyet mekanizması; devre bağlamına bağlı |
İşi başlatmadan önce kısa kontrol
- Açıklanmayan üretici kısaltmalarını tahmin ederek genişletmeyin.
- Sürüm numarası ve parça kodu dilsel kelimeymiş gibi çevrilmemelidir.
- Kaynak dosyanın kayıp çizim veya tablo hücrelerini teslimden önce bildirin.
Teknik dosyalarda riskli ayrıntıları önceden saptamak
Bir teknik katalogda “rated load” ve “working load” her durumda eş anlamlı değildir. Özellikle kapasite, tolerans, basınç ve koruma derecesi belirtilen satırlarda yanlış bir terim seçimi teknik anlamı kaydırabilir. Terminolojiye kaynak ürünü ve standardı üzerinden karar verilmesi gerekir.
Düzenlenebilir Word, InDesign veya XML tabanlı teknik belge ile taranmış PDF aynı işlem planına sahip değildir. Katmanlı çizimlerde metin alanlarının gerçekten düzenlenebilir olup olmadığı, formüllerle değişkenlerin çevrilmeyecek öğe olarak işaretlenip işaretlenmediği gözden geçirilir.
Saha personelinin okuyacağı bakım talimatlarında sıralı emirler açık tutulmalıdır. “Disconnect, lock out and verify” gibi çok adımlı yönergelerin tek bir belirsiz komuta indirgenmemesi, teknik terim kadar mantık akışının da korunması demektir.
Projeyi değerlendirirken dört kritik soru
Orijinal çizim ve metin dosyalarının sürümleri eşleşiyor mu?
Uyarı düzeyi, sembol ve emniyet mesajları ayrı kontrol ediliyor mu?
Model numaraları, ölçü birimleri ve üretici kodları sabit kalıyor mu?
Hedef ekip çalışma diline uygun, onaylı parça isimleri var mı?
Teknik Tercüme hakkında sık sorulan sorular
Bu sorular genel satış mesajları yerine belgeyi gerçekten hazırlarken karşılaşılabilecek teknik ve uygulamaya dönük durumlara odaklanır.
Teknik çizimin üzerindeki yazılar çevrilebilir mi?
Çizim dosyası ve hedef teslim biçimi incelendikten sonra belirlenir. AutoCAD veya PDF üzerinde yer alan etiketler ile çizimin teknik unsurları ayrı değerlendirilir; katmanlar ve koordinatlar korunması gereken varlıklardır.
Birimleri hedef ülkenin sistemine dönüştürüyor musunuz?
Ölçü ve sayıların anlamını değiştirecek dönüşümler çeviriyle kendiliğinden yapılmaz. Gerekirse müşteri talebi ve mühendislik onayıyla ayrı bir yerelleştirme çalışması planlanır.
Teknik terimler için sözlük sağlamak zorunda mıyız?
Zorunlu değildir; ancak kurum içi standartlar, ürün sözlükleri ve önceki çeviriler varsa paylaşılması tutarlılığı artırır. Aynı ürün ailesi için onaylı terim listesi çıkarılabilir.
Makine güvenlik uyarıları nasıl kontrol edilir?
DANGER/WARNING/CAUTION gibi tehlike seviyesi ifadeleri ve simgeler özel dikkat gerektirir. Çeviri kaynağındaki sınıflandırmayı değiştirmemeli, kullanıcıyı belirsiz bir eyleme yönlendirmemelidir.
Kılavuzdaki tablolar ve parça kodları korunur mu?
Çoğu düzenlenebilir dosyada tablo yapısı ve parça kodları korunacak şekilde ilerlemek mümkündür. Taranmış veya baskıya hazır belgelerde mizanpaj ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.
Teknik tercümede kalite kontrolü neyi kapsar?
Terim tutarlılığı, atlanan içerik, sayılar, ölçü birimleri, çapraz referanslar, sıra numaraları ve gerekli biçim kontrollerini kapsayan bir plan oluşturulur.
Çok sayıda dil için aynı teknik kılavuz hazırlanabilir mi?
Evet, ancak tüm hedef dillerde aynı sürümün ve aynı terim tercihinin kullanılması gerekir. Önce kaynak dokümanı ve çeviri sürümlerini sabitlemek işleri kolaylaştırır.
İlgili LingoTurk hizmetleri
Belgeye göre ek rehberler
İhtiyaç duyduğunuz hizmetin ayrıntısını ilgili LingoTurk sayfasından inceleyebilirsiniz.
Gerekli kapsamı birlikte belirleyelim.
Belge türü, kaynak/hedef dil ve teslim tercihinizi paylaşın. Dosyayı WhatsApp veya e-posta görüşmesinde iletebilirsiniz.
İLGİLİ UZMANLIK / GEZİNME
Teknik çeviri alt uzmanlıkları
Makine, üretim ve teknik terminolojide ilgili kılavuz ve teknik içerik sayfalarına geçin.
Ayrıntılı sayfalar
Konuyla doğrudan bağlantılı içerikler.
Tamamlayıcı hizmetler
İhtiyacınıza bağlı olarak aşağıdaki rehberler de yararlı olabilir.
Belgenizin türünü, dil çiftini ve teslim beklentinizi yazın; teklif sürecini başlatalım.